Zwaar op de maag liggend: maagzweren

0
347
maagzweer
Gapen kan een symptoom zijn van een maagzweer bij een paard.

Lang werd er gedacht dat stress de belangrijkste veroorzaker is van maagzweren. Zowel bij mensen als bij paarden. Voortschrijdend inzicht leert ons dat dat niet het geval is. Stress kan eventuele klachten wel verergeren, maar de oorzaak ligt ergens anders.

De maag

Om in te gaan op de oorzaak is het goed eerst wat algemene basis informatie over de maag van het paard te kennen. De maag van het paard is erg klein met een inhoud van ongeveer 10-15 liter. De maag bestaat uit twee delen. Het onderste deel van de maag produceert de gehele dag door zuur. In het bovenste deel van de maag leeft een kleine bacteriepopulatie die bestand is tegen een zure leefomgeving. Deze Fundus bacteriën leven voornamelijk van zetmeel en suikers in het voer en produceren hierbij o.a. melkzuur.

Wat is een maagzweer?

In de maagwand zit een beschermende slijmvlieslaag waarbij de cellen zoutzuur produceren. Bij een maagzweer is er een gaatje ontstaan in de beschermende slijmvlieslaag. Als het maagsap in contact komt met de zenuwen in de maagwand, veroorzaakt dit een pijnlijk gevoel.

Oorzaak maagzweer

Lang werd gedacht dat stress de veroorzaker was van maagzweren. Uit de praktijk blijkt nu dat stress geen maagzweren veroorzaakt, maar wel de symptomen kan verergeren. Om de oorzaak van maagzweren te achterhalen moeten we eerst ingaan op de productie van speeksel tijdens het kauwen. In de natuur grazen paarden de hele dag door, en wordt er door de kauwbeweging de hele dag door speeksel aangemaakt. De functie van speeksel is naast het vochtig maken van het voedsel en enzymen toevoegen die voedsel al enigszins voorverteren, het verdunnen en wat neutraliseren (minder zuur maken) van het maagzuur. Krachtvoer (brok) stimuleert de speekselaanmaak in veel mindere mate dan ruwvoer.  Ter vergelijking; het kauwen van één kilogram brok, levert één liter speeksel op; één kilogram hooi levert 3,5 liter speeksel op. Zoals gezegd is de maag van een paard  bovendien relatief klein, dus er is normaal gesproken een goede doorstroming. Er wordt de hele dag maagzuur aangemaakt. Als er bij een paard geen voedsel is en dus geen speeksel, dan heeft het maagzuur vrij spel en komt er een plasje in de maag. De onderste helft van de maag heeft een goede bescherming tegen maagzuur, maar de bovenste helft niet. Om deze combinatie van redenen is een paard rijden op 
een lege maag niet verstandig. Door 
de beweging klotsen de maagzuren in zijn maag tegen de bovenkant die niet beschermd is. Juist daar en op de overgang van de beschermlaag kunnen maagzweren ontstaan. Wat ook niet verstandig is, is om krachtvoer op een lege maag te geven. Weinig speeksel en bovendien de aard van krachtvoer zorgt ervoor dat de maag nog zuurder wordt.

Herkennen maagzweer

Wanneer een paard een maagzweer heeft, ervaart het pijn of een vervelend gevoel in de maagstreek. Deze pijn kan erg scherp zijn. Een zweer in de maag, veroorzaakt meestal op een ander moment van de dag pijn dan een zweer in de twaalfvingerige darm. Het verschil zit hem in een volle of lege maag. Bij een zweer in de twaalfvingerige darm heeft het paard vooral last van pijn op een lege maag.  Bij een maagzweer verergert de pijn na het eten. Een maagzweer herken je aan het volgende gedrag:

  • Veel gapen en knarsetanden (vooral in stressvolle situaties en na inspanning)
  • Stalondeugden (luchtzuigen, tanden langs de tralies halen en tegen de box slaan)
  • Slecht eten met als resultaat conditieverlies en gewichtsafname
  • Niet aan het been, niet voorwaarts denken of slecht aan de hulpen

Voorkomen maagzweer

  • Semi-permanent ruwvoer eten beschermt tegen maagzweren. In een consensus tussen voerspecialisten in 2016 zijn de huidige normen rond de 12-14 kg hooi voor een volwassen warmbloed paard per 24 uur.
  • Verder is het beter je paard niet te trainen met een lege maag.
  • En je geeft ook beter geen krachtvoer op een lege maag.

 

Bron: Hoefslag / CAP

Foto: Stock

LAAT EEN REACTIE ACHTER