Keizersnede bij merrie: “Ter plaatse uitvoeren was de beste optie”

0
148
Keizersnede bij een merrie
© DigiShots

Net als bij mensen verloopt de bevalling van een paard niet altijd zoals het hoort en moet er een keizersnede worden uitgevoerd. Bij paarden komt het niet zo vaak voor, maar deze ingreep is in sommige gevallen wel noodzakelijk om moeder en veulen te redden.

Dierenartsen Jozef Colman en Nick Moreels vertellen aan Landbouwleven over de aller eerste keizersnede bij een paard eind jaren ‘50 op de toenmalige veeartsenijschool in Gent.

Geen vorderingen

De zesjarige trekpaardmerrie Iris du Malametz van Tom Vandenbossche uit Lebbeke was voor de derde keer drachtig. Na een dracht van elf maanden en drie weken was het tijd om het veulen te laten komen vond Iris. Bij haar vorige twee veulens lukte het haar, met enige trekkracht, om de zware veulens vlot ter wereld te zetten. Ditmaal maakte de merrie geen vorderingen.

Wat konden we nog doen?

Vandenbossche besloot om dierenarts Jozef Colman te laten komen. Het veulen lag met zijn voorbenen bij de uitgang en het hoofd kon er met geen mogelijkheid bijgehaald worden. Een half uur probeerde de dierenarts het hoofd in de goede positie te krijgen, maar het leek onmogelijk. “Wat konden we nog doen”, vroeg dierenarts Jozef Coman zich af.

Keizersnede ter plaatse

“Een foetotomie (het in delen uit de merrie halen) was geen optie, het veulen was namelijk gelukkig nog in leven. Euthanasie van de merrie zou vreselijk zijn. Door de merrie naar een dierenkliniek te transporteren zouden we kostbare tijd verliezen en zou het veulen dood geboren worden.” Colman probeerde de beste oplossing te verzinnen en belde zijn collega Nick Moreels op. “Een tweede dierenarts erbij roepen en de keizersnede ter plaatse uitvoeren was de beste optie”, volgens Colman.

Negentig kilogram

Nick Moreels vertelt dat de merrie snel onder verdoving werd gebracht. “De buik werd na het scheren in de lage flank geopend en een merrieveulen van 90 kilogram werd vlot geboren. Het veulen ademde snel en was na een half uur fris wakker. Ondertussen werd de nageboorte verwijderd en de baarmoeder gehecht met een speciale hechting om het bloeden te voorkomen. Verder verliep de operatie vlot. Na de operatie is de merrie snel recht gekomen. De dagen daarop werd de baarmoeder dagelijks gespoeld om resterend bloed en overgebleven nageboorte te verwijderen. De volgende dagen verliepen naar wens.”

Lage kans op vruchtbaarheid

Na een keizersnede worden de meeste merries niet meer gedekt, er zijn nog weinig gegevens over de vruchtbaarheid bij de merries die een keizersnede zijn ondergaan. Normaal gesproken is er een mindere vruchtbaarheid. Het is ook niet verstandig om de vrouwelijke viervoeter in het zelfde seizoen nog te dekken. Het is belangrijk dat alles goed kan herstellen.

Verschil tussen leven en dood

Deze manier van geboorte is abnormaal bij paarden en is een spoedgeval. Enkele minuten kunnen al het verschil maken tussen een levend en een dood veulen.

Overlevingskans vergroten

Abnormale geboortes komen ongeveer bij vier procent van de merries voor, relatief weinig dus. Elke situatie is anders en er moet per situatie goed gekeken worden naar wat te doen om de overlevingskans van zowel de merrie als het veulen te vergroten.

Waarom keizersnede?

Een keizersnede kan gewenst zijn bij veulens die in een abnormale positie liggen, als het veulen dwars ligt of een veulen met kromgegroeide ledematen of een kromgegroeide hals. Een baarmoedertorsie (draaiing) bij het veulenen is ook nog een oorzaak waardoor er een keizersnede uitgevoerd moet worden.

Tien minuten is tien procent

Bij problemen wordt er eerst gekeken of de positie van het veulen veranderd kan worden en of een verhoogde trekkracht zinvol is, voordat er een keizersnede wordt uitgevoerd. Veulens kunnen in vergelijking met kalfjes veel vlugger sterven als de geboorte te lang duurt. Iedere tien minuten daalt de kans op een levend veulen al met 10%. Elke minuut is dus van belang.

Geen hoge overlevingskans

De kans dat zowel de merrie als het veulen de keizersnede overleven is niet zo groot. Door alle mogelijke complicaties daalt dit percentage voor de merrie tot ongeveer 60%. Slechts 30% van de veulens wordt na een keizersnede levend geboren, maar het uiteindelijke overlevingspercentage is maar 10% bij de veulens.

Tekst: Isa Vorkink voor Cap Magazine, Overname zonder bronvermelding én toestemming via redactie@capmagazine.eu is niet toegestaan.

Bron: Landbouwleven.be / Cap Magazine

Lees ook: Van dracht tot bevalling, van geboorte tot in de wei

LAAT EEN REACTIE ACHTER