Onderzoek: Pijn bij veulens anders dan volwassen paarden

0
129
Pijngrens van veulens in gezichtsuitdrukkingen
Foto: Sanne Wiering

Paarden drukken pijn uit via gezichtsuitdrukkingen en lichaamstaal. Veulens doen dit ook maar hun pijngrens ligt anders. Volgens Nederlandse wetenschappers drukken veulens pijn anders uit dan volwassen paarden.

En daarom hebben ze hun eigen pijn gerelateerde gezichtsuitdrukkingsschaal nodig die uniek is voor veulens, vindt Thijs van Loon. Hij is universitair docent aan de Universiteit Utrecht in Nederland. “Door deze pijnniveaus te leren, die veulens ervaren, kun je pijn herkennen, de pijn beheersen en de medicatiedosering optimaliseren.”

Video’s

Van Loon maakte met zijn collega-onderzoekers, video’s van 60 seconden waarbij twintig veulens pijnlijke aandoeningen lieten zien, zoals verwondingen en koliek. Er werden beelden getoond vóór het toedienen van pijnmedicatie en ná de medicatie. Daarnaast werden 39 gezonde veulens gefilmd. Al de veulens die gefilmd werden waren variërend van 1-2 dagen oud tot zes maand oud.

Een senior anesthesist en zijn studenten diergeneeskunde bekeken de filmpjes. Zij wisten niet welke veulens gezond waren, welke pijn hadden en welke al waren voorzien van medicatie. De studenten kregen een tweedaagse training over het identificeren van verschillende soorten gezichtsuitdrukkingen bij paarden.

Overeenkomsten en verschillen

Ze kwamen tot de ontdekking dat veulens en volwassen paarden een paar dezelfde pijn gerelateerde uitdrukkingen delen. Ze hielden oren naar achteren, de oogleden waren gespannen, maar er bleken ook grote verschillen. Volwassen paarden laten het wit van hun oog zien bij acute pijn, veulens laten niet meer wit zien in de ogen bij acute pijn.

De reden daarvoor is volgens Van Loon dat ze doorgaans al de hele tijd meer wit in hun ogen laten zien. “Ze kijken constant rond, draaien hun hoofd en kijken bijna continu naar verschillende dingen om hen heen”, zei hij. “Je ziet veel oogwit in deze veulens, zelfs als ze spelen of de omgeving scannen. Dus dit was een van de dingen waar we rekening mee wilden houden en die we van de weegschaal wilden verwijderen om valse positieven te voorkomen.”

Flemen

Veulens vertonen ook geen fleem-reactie in verband met acute pijn, in tegenstelling tot volwassen paarden. In feite lieten gezonde veulens vaker de bovenlip krullen dan veulens met pijn. “Dit is ook iets wat we al weten van volwassen paarden, dat de reactie van flemen niet noodzakelijk betekent dat het paard pijn heeft, omdat het een natuurlijk gedrag is. Maar het is iets dat vooral geassocieerd wordt met koliekpijn bij volwassen paarden en er is een duidelijk verschil tussen gezonde dieren en dieren met acute pijn (met betrekking tot volwassen paarden).”

“In de veulenstudie zagen we echter veel gezonde, pijnvrije veulens die veel fleem-gedrag vertoonden. Dat heeft waarschijnlijk te maken met het verkennen van de omgeving. ” Veulens flemen vanaf de eerste levensdag en laten zo vaak  zien dat het niet kan worden gebruikt als een betrouwbare indicator van pijn”, aldus van Loon.

Tandenknarsen

Er kwam ook naar voren dat veulens niet vaker met hun tanden knarsen zodra ze die hebben. “Dit is anders dan volwassen dieren”, zei hij. “We zagen geen tandenknarsen, zowel bij de neonatale veulens zonder snijtanden, als bij de oudere veulens met tanden.”

Basistraining

De studenten hadden weinig ervaring met het herkennen van paardengedrag, maar hadden allemaal dezelfde bevindingen bij het bekijken van de video’s. Het geeft aan dat slechts een basistraining nodig is voor ruiters, fokkers, handelaren om makkelijk pijn te kunnen zien bij veulens.

Ethogrammen

Hoewel deze pilotstudie een goed overzicht gaf van specifiek pijn gerelateerd gedrag bij veulens, is er volgens Van Loon meer onderzoek nodig om de resultaten te bevestigen. Zijn team hoopt ook de analyse van pijngedrag van veulens te verfijnen en ethogrammen (tabellen) te ontwikkelen die specifiek zijn voor verschillende soorten acute pijn. Zoals koliekpijn versus musculoskeletale (bewegings) pijn. In de toekomsthopen ze ook pijnschalen voor chronische pijn te creëren.

App

Uiteindelijk zouden de resultaten kunnen leiden tot een veulen-specifieke sectie in de app ‘Equine Pain and Welfare App (EPWA)’. Die app is gratis te downloaden voor paardeneigenaren.

Zie ook: Epwa

Bron: Horse and people

LAAT EEN REACTIE ACHTER