Anatomie: Wervelkolom en training

0
209
anatomie
Foto: Sabine Timman

We trainen onze geliefde viervoeters om ze te gymnastiseren en daarbij het lichaam te verbeteren en soepeler te houden. Maar weten we wel genoeg van de anatomie om het paard correct te trainen?

Het skelet wordt gevormd door de wervelkolom, ribben, borstbeen en ledematen. De functie van het skelet is om het stevige lichaam van het paard te ondersteunen en om kwetsbare weefsels en organen te beschermen.

Onderdelen verbinden

Het skelet bestaat niet alleen uit beenderen maar ook uit ligamenten, ofwel banden, die de verschillende onderdelen van het beenderstelsel met elkaar verbinden en die beweging in de gewrichten mogelijk maken. Kraakbeen zorgt ervoor dat de wrijving in de gewrichten vermindert.

Omhulling gewrichten

De beenderen van het skelet zijn bekleed met periost (beenvlies); dit heeft een beschermende werking en zorgt voor de genezing van botbreuken. Bij gewrichten ontbreekt het periost en zorgen de gewrichtskapsels voor omhulling van de gewrichten. Tussen de gewrichtsvlakken bevindt zich de gewrichtsvloeistof (synovialis).

Bewegelijke verbinding

Een gewricht is een beweeglijke verbinding tussen twee beenderen. Een gewricht bestaat uit de gewrichtsvlakken, die bestaan uit kraakbeen, het gewrichtskapsel, bestaande uit bindweefsel, en de gewrichtsholte, waarin wat geel dradentrekkende vloeistof en soms kraakbeen (meniscus) aanwezig zijn. Het kraakbeen van de gewrichtsvlakken heeft maar een kleine regeneratiecapaciteit. Kleine problemen kunnen genezen, maar grotere niet. Grotere problemen kunnen worden opgevuld met bindweefsel, waarin zich kraakbeen vormt.

Relatie tussen het skelet en bewegen

De eerste maanden groeit het skelet van een paard enorm. In het eerste levensjaar wordt vaak ongeveer 65% van de totale groei bereikt. Er is aangetoond dat vooral de aanleg van kraakbeen en de weerstandsopbouw tegen flinke belasting in de eerste levensmaanden plaatsvindt.

De maximale bewegingsmogelijkheden per werveldeel verschillen erg; In de hals is veel beweging mogelijk, op borstniveau erg weinig, in de lendenen weer meer en ook in het bekken is enige beweging mogelijk.

Wervelkolom van een dressuurpaard

Om een paard verzameld te rijden zal er veel moeten gebeuren in de wervelkolom. Door verzameld te willen rijden wordt het paard korter en moeten daardoor de boogvormen in de wervelkolom sterker worden opgebogen, flexie. De hals komt dan omhoog, de schoft komt vrijer en de schouderbladen hebben meer vrijheid. Dat zorgt er voor dat de voorbenen makkelijker worden weggezet.

Over het algemeen zal de rug iets zakken, de kruis ronder worden, de achterbenen kunnen meer dragen en daardoor minder stuwen. De hoeken in de sprong en de knie worden meer gesloten.

Bij het opspannen van de wervelkolom wordt als het ware de opgeslagen energie in de boogvorm (min of meer een opgevouwen veer) veel groter. Als het paard daarmee leert omgaan, kan het plotseling ontspannen en in een korte tijd een enorme hoeveelheid energie gebruiken.

Het is belangrijk dat je hier voorzichtig mee omgaat. Teveel flexi op één punt in verhouding tot andere punten is niet goed. Op dit punt komt dan te veel druk te staan.

Wervelkolom van een springpaard

Bij een springpaard is correct gebruik van de wervelkolom net zo essentieel. Vlak voor het afzetten voor de hindernis moet de buiging in de wervelkolom van de borst, lendenen en kruis maximaal zijn, zodat de achterhand op zijn best ondergebracht kan worden. De wervelkolom in de hals wordt daarbij juist maximaal gestrekt.

Om de veer in de rug te spannen moet je heel gedoseerd de energie opwekken en opslaan in de veer. Daarom moet je de veer van twee kanten ondersteunen: van voren is het vooral begrenzen en contact (onder)houden (via de teugels), van achteren wordt de veer voorzichtig onder spanning gezet door het drijvende been. Uit onderzoek is inmiddels gebleken dat ook de voorbenen meedoen in het opbouwen van de veerspanning, het paard duwt zich als het ware op.

Kennis op doen

Informatie winnen over biomechanica is dus ontzettend belangrijk voor het correct rijden en trainen van je paard. Besteed naast het nemen van lessen voor het rijden ook lessen aan het winnen van informatie over het lichaam van het paard. Er zijn veel filmpjes aan informatie te vinden. Vraag ook gerust informatie aan je instructrice tijdens het trainen. Een goede instructrice heeft hier de juiste kennis over.

Tekst: Isa Vorkink

 

Bron: Vereniging eigen paard / KNHS

LAAT EEN REACTIE ACHTER