Aandoeningen en afwijkingen: Welke zijn er?

0
365
Aandoeningen en afwijkingen

Bij paarden komen verschillende aangeboren afwijkingen en aandoeningen voor. Als je met je paard gaat fokken is het goed om hier kennis van te hebben. In dit artikel leggen we een aantal aandoeningen en afwijkingen voor.

Over- of onderbeet: Brachygnatia

Sommige paarden kunnen  geboren worden met een over- of onderbeet; tanden die boven of onder uitsteken. Dit heet Brachygnatia. Door deze afwijking kunnen de tanden niet goed slijten en is het eten voor een paard moeilijker. Een erkende paardentandarts kan de tanden regelmatig bijvijlen om erger te voorkomen en te zorgen dat het paard  kan blijven eten. In uiterst extreme gevallen, wanneer er niks aan gedaan kan worden en het paard niet meer eet, is euthanasie helaas noodzakelijk.

Cerebellaire ataxie

Wanneer het achterste gedeelte van kleine hersenen afwijkend is, dan wordt de bewegingscoördinatie verstoord en spreek je van Cerebellaire ataxie. Deze afwijking komt maar af en toe voor bij een paar paardenrassen. Een Arabische volbloed is een ras waarbij het voor kan komen. Vlak na de geboorte is deze afwijking vaak al te zien. Omdat het een te groot risico is voor de veiligheid en de leefbaarheid van het paard wordt in belang van het dier vaak voor euthanasie gekozen.

Klophengst: Cryptorchidie

Heb je ooit wel eens iemand horen zeggen dat het paard een klophengst is? Cryptorchidie, oftewel  een klophengst, is een aandoening waarbij niet beide testikels zijn ingedaald. Vaak bevinden deze dan nog in de lies of in de buik. Deze afwijking geeft geen hinder voor het paard zelf, maar het kan een verminderde vruchtbaarheid veroorzaken. Deze afwijking is erfelijk en daarom is het belangrijk niet met deze hengsten te fokken.

Soms zorgt deze aandoening er ook voor dat na de castratie een bal achterblijft. Het paard zal daardoor zijn hengstenmanieren na de castratie veelal behouden. Een tweede operatie, waarbij de achtergebleven bal wordt weggenomen,  is dan soms wenselijk.

Dwerggroei

Dwerggroei komt niet alleen bij mensen voor maar ook bij paarden. Als je paard lijdt aan dwerggroei dan groeit hij niet op een normale manier. Deze paarden kunnen totaal uit verhouding zijn. Er is dan sprake van een afwijkende botstructuur, met zichtbaar vergroeiingen in de benen. Een te groot hoofd, verkorte onderkaak, hangende oren en een afwijkende vacht zijn ook een symptomen van dwerggroei. Deze aandoening komt vaak voor bij Friese paarden en Miniatuur paarden.

Dwerggroei is niet te genezen, een paard met deze aandoening heeft over het algemeen specifieke zorg nodig. Eten kan moeizaam gaan en vaak wordt daardoor in het belang van het dier gekozen voor euthanasie.

Cornage: Laryngeal Hemiplegia

Als een paard lijdt aan cornage dan is er sprake van een verlamming aan de stembanden. De luchtdoorgang raakt vernauwd. In 95 procent van de paarden die leiden aan cornage blijkt het te gaan om een erfelijke afwijking. De viervoeter hoeft geen last van de vernauwde doorgang richting de longen te hebben. Cornage is te herkennen aan een fluitend bijgeluid bij het inademen.

In Cap 187 vind je een uitgebreid artikel over cornage, daarin wordt alles over deze aandoening verteld. Bestel hier het magazine.

Lethal White Disease

De Paint, Pinto, Quater Horse Engelse Volbloeden en Miniatuurpaarden kunnen de afwijking Lethal White Disease hebben. Bij deze afwijking is het laatste deel van de zenuwen in de darmen niet goed ontwikkeld, waardoor de peristaltiek (knijpende beweging) van het darmkanaal niet werkt. Het wordt met name gezien bij witte of bijna witte veulens. Deze aandoening is dodelijk en om het veulen een lijdensweg te besparen wordt er meestal voor euthanasie gekozen.

Hoefkatrol: Podotrochleose

Bij Podotrochleose, ook wel hoefkatrol genoemd, is er sprake van een botstoornis in het sesambeentje, vlakbij de hoef. Er ontstaat daardoor een chronische kreupelheid, deze aandoening kan niet worden genezen. Maar door een goede hoefverzorging en juiste training kan een paard nog wel bereden worden en gebruikt worden voor andere dingen als werken vanaf de grond bijvoorbeeld. Hoefkatrol komt af en toe voor bij Nederlandse warmbloedpaarden.

PolyShaccharide Storage Myopathy (PSSM)

Suikermoleculen stapelen in de spiercellen en daardoor zorgt deze aandoening voor spierproblemen. De symptomen kunnen per paard erg verschillen. Klachten kunnen onder anderen zijn: spierstijfheid, spierbevangenheid, veel zweten, niet willen lopen, het verlies van spieren en spiertrillingen. PSSM komt bij allerlei paardenrassen voor, waaronder de Quarter Horse, Paint Horses, KWPN’ers, Friezen trekpaardenrassen en meer. Deze aandoening is niet te genezen. Goed management, goede voeding en beweging zijn belangrijk om de klachten te beperken en de kwaliteit van het leven te waarborgen.

Osteochrondrosis dissecans (OCD)

Bij Osteochrondrosis dissecans sterven stukjes kraakbeen in een gewricht af en raken los. Dit irriteert het gewricht en kan pijn en zwellingen veroorzaken. Het paard kan er oud mee worden en vaak kan een operatie op jonge leeftijd een uitkomst bieden. OCD komt bijvoorbeeld ook voor in het spronggewricht bij grote paarden.

Spat

Een aandoening in het sprongewricht is spat, waarbij als gevolg van een benige verdikking aan de sprong kreupelheid ontstaat. Het paard kan er mee oud worden, maar is niet altijd meer geschikt voor het hogere werk in de sport.

Tekst: Isa Vorkink voor Cap Magazine, Overname zonder bronvermelding én toestemming via redactie@capmagazine.eu is niet toegestaan.

Bron: licg.nl

Lees ook: Het paardenoog: Hoe werkt dat precies?

 

 

LAAT EEN REACTIE ACHTER