6 Meest gestelde vragen over ruwvoer

0
1477

Het rantsoen van ieder paard bestaat voor 70% tot 100% uit ruwvoer. Ruwvoer is niet alleen het belangrijkste onderdeel van het dagelijkse rantsoen van een paard, maar ook een thema dat iedere paardenhouder bezighoudt. Pavo voeradvies geeft antwoord op de meeste gestelde vragen rondom ruwvoer.

Ruwvoer is een plantaardig voermiddel dat geen – of een enkele – eenvoudige bewerking heeft gehad. Gras, voordroogkuil en hooi zijn de meest gangbare ruwvoeders voor paarden, maar ook luzerne, bietenpulp en stro vallen onder de categorie ruwvoer.

1. Wat is het verschil tussen hooi en kuil?

Het grootste verschil tussen hooi en voordroogkuil wordt veroorzaakt door de duur van drogen op het land en of het wel of niet in folie is gewikkeld. Over het algemeen heeft hooi een hoger vezelgehalte en een lager eiwitgehalte dan voordroogkuil. Wat het suiker betreft, wordt vaak gedacht dat voordoorkuil een lager suikergehalte bevat dan hooi. Uit duizenden ruwvoeranalyses van Pavo blijkt hier echter weinig verschil in te zitten.

De leeftijd van het gras bij maaien en het tijdstip van maaien zijn – zowel bij hooi als kuil – zijn bepalend voor de voedingswaarden. In de volksmond wordt er vaak gesproken van een ‘vroege’ en ‘late’ snede. Bij een late snede is het merendeel van de suikers al door de plant verbruikt om te groeien. Voor paarden die gevoelig zijn voor suikers raden we dan ook aan om op zoek te gaan naar een late snede en dat ’s ochtends gemaaid is.

Koeienkuil is overigens iets anders dan voordroogkuil en is door de structuur, zuurtegraad en het suiker- en eiwitgehalte absoluut niet geschikt voor paarden

2. Waarom is ruwvoer zo belangrijk voor paarden?

In de natuur kauwt een paard veertien tot zestien uur per dag en maakt daarbij wel veertigduizend (!) kauwbewegingen. Hierdoor maken ze speeksel aan. In tegenstelling tot de mens maakt een paard alleen speeksel aan wanneer hij kauwt. Door de vele vezels in ruwvoer kauwt een paard vele malen langer op ruwvoer dan op krachtvoer, en wordt op deze manier dus meer speeksel geproduceerd. Een ruwvoermix, zoals Pavo DailyPlus, kun je mengen met krachtvoer om zo het kauwen (en daarmee de speekselproductie) te stimuleren.

Speeksel speelt niet alleen een belangrijke rol als glijmiddel voor voedsel; het neutraliseert ook het zure maagsap. Zuur maagsap is nodig voor de vertering van voedsel en voor het onschadelijk maken van bacteriën en andere ongewenste zaken. Je moet je voorstellen dat wanneer de maag langere perioden leeg is, de zuurgraad zo sterk stijgt dat de beschermende slijmlaag van de maagwand aangetast wordt. Kauwen en de constante aanwezigheid van voedsel in de maag dempt de zuurgraad en voorkomt maagproblemen, zoals maagzweren. Een ruwvoerproduct dat een positieve werking heeft op het maagslijmvlies is Pavo SpeediBeet. Deze snel wekende bietenpulp bevat 100% laag suiker bietenpulp met hierin pectine. Pectine is een oplosbare vezel die een dik slijm in het maagdarmstelsel vormt, wat het maagslijmvlies beschermt.

Naast het stimuleren van kauwen, hebben vezels in ruwvoer nog een andere belangrijke functie; ze voeden de bacteriën in de dikke- en blindedarm. Bacteriën in de dikke- en blindedarm voeden zichzelf met de vezels uit ruwvoer en produceren hierbij vluchtige vetzuren. Dit proces heet fermentatie. De vluchtige vetzuren worden vervolgens afgegeven aan de bloedbaan, waardoor je paard het als energiebron kan verbruiken.

3. Hoeveel ruwvoer eet een paard per dag?

Het dagelijkse rantsoen van een paard bestaat dus voor 70% tot 100% uit ruwvoer. Een paard moet dagelijks ongeveer anderhalf procent van zijn lichaamsgewicht aan drogestof uit ruwvoer binnenkrijgen. Droge stof is het ruwvoergedeelte dat overblijft als je al het vocht er uithaalt. Het drogestofgehalte verschilt sterk per ruwvoerproduct. Zo heeft gras een drogestofgehalte van 20-25%, voordroogkuil van 60-70% en hooi van 80-90%.

Zo bereken je de hoeveelheid ruwvoer voor jouw paard

  • Bepaal het drogestofgehalte in het ruwvoer. Dit kun je doen door van de gemiddelde gehaltes uit te gaan of door middel van een Pavo Ruwvoer Quickscan.
  • Bepaal de geadviseerde dagelijkse drogestofopname per dag voor jouw paard (+/- 1,5% van het lichaamsgewicht, afhankelijk van conditie, type, ras, arbeid en wel of geen dracht).
  • Vermenigvuldig de geadviseerde dagelijkse drogestofopname per dag met 100.
  • Deel dit getal vervolgens door het drogestofpercentage van jouw ruwvoer.
  • Het antwoord zijn de kilogrammen ruwvoer die jij mag verstrekken aan jouw paard.

Tabel: de geadviseerde minimale dagelijkse drogestofopname

Lichaamsgewicht Geadviseerde
minimale dagelijkse drogestofopname
Geadviseerde dagelijkse hoeveelheid gras
(23% drogestof)
Geadviseerde dagelijkse hoeveelheid voordroogkuil
(67% drogestof)
Geadviseerde dagelijkse hoeveelheid hooi
(88% drogestof)
100 kg 1.5 kg 6.5 kg 2.2 kg 1.7 kg
200 kg 3 kg 13 kg 4.5 kg 3.4 kg
300 kg 4.5 kg 19.6 kg 6.7 kg 5 kg
400 kg 6 kg 25.1 kg 9 kg 6.7 kg
500 kg 7.5 kg 32.6 kg 11.2 kg 8.4 kg
600 kg 9 kg 39.1 kg 13.4 kg 10.1 kg

 

4. Hoe weet je de kwaliteit van ruwvoer?

Met behulp van je zintuigen (geur, kleur en samenstelling) kun je een redelijke inschatting maken van de kwaliteit van hooi en voordroogkuil, al zegt dit lang niet alles over de voedingswaarde. Aan de buitenkant kun je bijvoorbeeld niet zien hoeveel suiker of eiwit er in het ruwvoer zit. Met de Pavo Ruwvoer QuickScan kun je een monster van jouw ruwvoer nemen en dit laten analyseren op suiker, eiwit en energie. Daarnaast wordt ook het drogestofgehalte gemeten. Let bij het beoordelen van de kwaliteit van ruwvoer ook altijd op schimmel, stof, giftige planten, onkruid en afval in de balen.

  Hooi Voordroogkuil
Geur Aangenaam licht zoet

Een muffe geur kan duiden op schimmel!

Licht zuur en fris

Een muffe zure geur kan duiden op schimmel!

Kleur Diepgroen tot geelgroen

Witte plekken duiden op schimmel.

Fris bruin/ gelig

Witte of juist hele donkere plekken duiden op schimmel.

Samenstelling  Veel stengels en weinig blad wijzen op een lage voedingswaarde.

Hoe grover de stengels, hoe lager de voedingswaarde.

Veel stengels en weinig blad wijzen op een lage voedingswaarde.

Te veel blad en weinig stengels wijzen op een te hoge voedingswaarden.

Goed voordroogkuil voelt soepel en koel en is niet zacht of nat.

Tabel: gebruik je zintuigen!

5. Welke alternatieven voor ruwvoer zijn er?

Naast de meest gebruikelijke ruwvoeders (gras, voordroogkuil en hooi) bestaan er verschillende soorten ruwvoeralternatieven. Je kunt je ruwvoer aanvullen of zelfs compleet vervangen met deze alternatieven als je onvoldoende ruwvoer hebt of de kwaliteit matig of slechts is, maar ook als je paard weinig of geen ruwvoer kan opnemen (bijv. oude paarden met gebitsproblemen) of je paard mager/ schraal blijft.

      • Luzerne

Eén van deze alternatieven is luzerne. Luzerne bijvoeren aan je paard kan gezond zijn, want het heeft unieke eigenschappen, al zit er wel een maximum aan. Geef maximaal 50% van je ruwvoer-drogestof als luzerne in verband met de scheve calcium-fosforverhouding. Pavo DailyPlus is een voorbeeld van een ruwvoermix en bestaat voor een groot gedeelte uit luzerne. Pavo DailyPlus is ideaal om met je krachtvoer te mengen, zodat je paard lekker veel kauwt en extra lang over de maaltijd doet.

      • Grasbrokken

Als aanvulling op je ruwvoer kun je ook kiezen voor grasbrokken (Heucobs genoemd in Duitsland). Grasbrokken, zoals de nieuwe Pavo FibreNuggets, voer je nat en gebruik je als hoogwaardige ruwvoervervanger. Ideaal voor (oudere) paarden met gebitsproblemen en paarden die gevoelig zijn voor stof/ schimmel uit ruwvoer. Ook te gebruiken als ruwvoersnoepje uit de hand!

      • Geweekte bietenpulp

Een andere belangrijk ruwvoeralternatief is bietenpulp. Naast het beschermen van het maagslijmvlies, heeft bietenpulp nog een aantal belangrijke eigenschappen. Zo bestaat bietenpulp uit zeer gemakkelijk opneembare vezels en heeft het een goede werking op de darmgezondheid. De goede bacteriën die in de blinde- en de dikke darm leven stimuleer je met deze vezel. Daarnaast is het suikergehalte in bietenpulp zeer laag. Pavo SpeediBeet bestaat enkel uit bietenpulp en moet je geweekt voeren. Pavo SpeediBeet is ideaal als gezonde ruwvoervezel voor oudere paarden en/of paarden met gebitsproblemen.

Heb je een paard dat mager is en op een gezonde, veilige manier in gewicht moet aankomen? Dan is het nieuwe Pavo FibreBeet beter geschikt. Pavo FibreBeet is een mix van Pavo SpeediBeet en eiwitten uit luzerne. Het is speciaal ontwikkeld om magere paarden weer perfect in conditie te krijgen en bespiering optimaal te ondersteunen. Pavo FibreBeet moet je ook geweekt voeren.

      • Stro

Ook stro is strikt genomen een ruwvoeralternatief. Een belangrijk voordeel van stro is dat het ook gebruikt kan worden als bodembedekking en paarden hierdoor de gehele dag kleine porties kunnen knabbelen. Stro dient als maagvulling en de vele vezels hebben een positief effect op de bacteriën in het darmkanaal. Stro heeft een zeer lage voedingswaarde. Een groot nadeel van stro is dat wanneer paarden te veel stro eten, ze verstopt kunnen raken en koliek krijgen.

6. Wordt een paard dik van onbeperkt ruwvoer?

Of een paard dik wordt door onbeperkt ruwvoer is sterk afhankelijk van de kwaliteit van het ruwvoer. Ruwvoer met een hoog energie-, eiwit-, en suikergehalte zal eerder zorgen voor te dikke paarden dan ruwvoer met lage gehaltes.

Voldoende ruwvoer helpt koliek te voorkomen

Omdat een paard dagelijks ongeveer anderhalf procent van zijn lichaamsgewicht aan drogestof uit ruwvoer moet binnenkrijgen, is het van belang ruwvoer te verstrekken dat in de behoefte van je paard voorziet. Dit is voor ieder paard weer anders en is afhankelijk van conditie, type, ras, arbeid en wel of geen dracht. Wil jij weten wat de voedingswaarden zijn van jouw ruwvoer? Doe dan de Pavo Ruwvoer QuickScan.

Tip: Om je paard toch veertien tot zestien uur per dag te laten knabbelen is het handig om ruwvoer aan te bieden in een slowfeeder.

Tekst: PAVO
Foto’s: Shutterstock/Istockphoto

LAAT EEN REACTIE ACHTER